Toeslagmaterialen

In beton nemen de toeslagmaterialen globaal ¾ van het totale volume in. Zij vervullen daarbij de functie van inerte, dat wil zeggen niet aan de reactie deelnemende vulling, aan elkaar gelijmd door de cementsteen.

Toeslagstoffen kunnen worden ingedeeld naar dichtheid, herkomst of naar korrelfractie:

Dichtheid:

De betonnorm NEN-EN 206-1 onderscheidt op basis van dichtheid de volgende betonsoorten:

• lichtbeton 800 - 2000 kg/m³
• normaal beton 2000 - 2600 kg/m³
• zwaarbeton > 2600 kg/m³

De variatie in volumieke massa ontstaat door (gedeeltelijke) vervanging van het gebruikelijke zand en grind door licht of juist zwaar toeslagmateriaal. Veel betoneigenschappen zijn direct of indirect gekoppeld aan de dichtheid.

Herkomst

Natuurlijke en/of kunstmatige minerale bestanddelen zoals porfier, zandsteen, kalksteen, grind, geëxpandeerde kleikorrels. Voor lichtbeton gebruikt men lichte granulaten zoals geëxpandeerde kleikorrels en perliet. Zware granulaten (ertsen, slakken, bewerkingsafval) worden toegepast in zwaar beton

Secundaire grondstoffen

Ketenbeheer door toepassing van betongranulaat als grindvervanger in beton is verantwoord mogelijk. CUR heeft daartoe de aanbeveling 112 “Beton met betongranulaat als grof toeslagmateriaal" uitgebracht. Granulaat dat voldoet aan de in de aanbeveling gestelde eisen kan tot 50% worden vervangen, zonder dat de rekenregels voor het berekenen van de betonconstructies gewijzigd behoeven te worden.

Korrelfractie

Indeling naar korrelgroep of korrelfractie gebeurt door het aangeven van de kleinste en de grootste korreldiameter. Een gebruikelijk onderverdeling is:

• Fijne toeslagmaterialen: 0-1, 0-2 en 0-4 (resp. fijn zand, metselzand en betonzand)
• Grove toeslagmaterialen: 4-16, 16-32 en 4-32. Ook tussenliggende korrelgroepen komen voor zoals 8-16 en 16-32 dan wel grovere korrelgroepen boven 32 mm.
  

De korrelafmeting wordt bepaald met behulp van zeven met genormaliseerde afmetingen en maaswijdte. Het toeslagmateriaal vormt het skelet van beton dat bijeen wordt gehouden en aaneengekit door de cementsteen. Om een zo dicht mogelijke pakking te krijgen is het toeslagmateriaal dan ook in de meeste gevallen opgebouwd uit korrels van verschillende afmetingen.