Zand en grind

In Nederland worden jaarlijks grote hoeveelheden zand en grind gebruikt voor de bouw. Deze primaire grondstoffen zijn in ruime mate in Nederland aanwezig. Door overheidsbeleid wordt een deel van het benodigde zand en grind uit het buitenland aangevoerd. In het kader van ketenbeheer wordt grind als grof toeslagmateriaal in toenemende mate vervangen door betongranulaat afkomstig uit bouw- en sloopafval.

Zand en grind komen in Nederland in grote hoeveelheden voor in de Nederlandse bodem, maar niet overal in dezelfde samenstelling en vaak in verschillende bodemlagen. Fijnkorrelig (ophoog)zand komt in heel Nederland en in de Noordzee voor, grofkorrelig (industrie)zand alleen in het midden en het oosten van het land, en grind komt vrijwel alleen in Zuid- en Midden-Limburg voor. De fijnere en grovere fracties zijn meestal door elkaar heen in de bodem aanwezig. Dit mengsel (toutvenant) moet daarom eerst worden bewerkt worden (zeven en klasseren) voordat het als bouwstof kan dienen in beton en voor andere toepassingen.

In het kort:

• Het winnen van primaire grondstoffen vindt in Nederland gecontroleerd en ecologisch verantwoord plaats en gebeurt veelal in agrarische gebieden.
• Na afloop van de winning vindt een zorgvuldige afwerking en nazorg van de winplaats plaats, waarna natuurontwikkeling wordt ingezet als ecologische verrijking.
• Waar mogelijk wordt bij zand- en grindwinning gebruik gemaakt van projecten waarbij sowieso wordt afgegraven voor het aanleggen van retentiegebieden en voor het vergroten van de afvoercapaciteit van rivieren (vanuit het overheidsstandpunt ‘Ruimte voor de rivier' waarbij rivieren in de breedte meer ruimte krijgen).
• Een groot deel van het benodigde grind wordt geïmporteerd uit België en Duitsland.
• Ook wordt zeegrind geimporteerd, afkomstig van het Engels deel van het Continentale plat.
• Er vindt momenteel onderzoek plaats naar de mogelijkheden van de toepassing van fijner zand in beton.

• “Betongranulaat als grof toeslagmateriaal” kan 50% van het primaire grind vervangen zonder dat de rekenregels behoeven te worden aangepast.