12 februari 2007
Betongranulaat als grindvervanger
Ruime toepassing van betongranulaat als grindvervanger in beton is verantwoord mogelijk. CUR heeft in daartoe een de aanbeveling "Beton met betongranulaat als grof toeslagmateriaal" uitgebracht. Daarnaast hebben BRBS (Branchevereniging Breken en Sorteren) en VOBN (Branchevereniging Betonmortelindustrie) gezamenlijk een productinformatieblad uitgebracht met daarin de kwaliteitseisen voor het betongranulaat.
De CUR-Aanbeveling 85 is bedoeld voor betonconstructies volgens NEN 6720, waarbij het grove toeslagmateriaal (> 4 mm) van het beton volledig of gedeeltelijk bestaat uit betongranulaat volgens NEN-EN 12620 + NEN 5905. De CUR-aanbeveling is van toepassing voor de sterkteklassen C12/15 tot en met C53/65 en op alle milieuklassen volgens NEN-EN 206-1 + NEN 8005 behalve de milieuklassen XD en XS.
Wezenlijke verschillen tussen betongranulaat en menggranulaat, waarbij 50% uit metselwerkgranulaat kan bestaan, zijn o.a. porositeit en sterkte. Deze verschillen hebben hun consequenties voor de kwaliteit van het beton waarin het grove toeslagmateriaal wordt toegepast. Reden waarom naast de in 2001 gepubliceerde CUR-aanbeveling 80 "Beton met menggranulaat als grof toeslagmateriaal", de aanbeveling voor betongranulaat is verschenen. Hierdoor wordt meer recht gedaan aan de eigenschappen van betongranulaat. Bij de vervanging van een deel van de grove fractie door betongranulaat zijn de veranderingen in eigenschappen dermate gering dat deze vallen binnen de spreidingsband voor beton met primair grind. De CUR-Aanbeveling 85 bevat dan ook slechts aangepaste uitvoeringsregels bij vervangingspercentages tussen 50% en 100% (V/V).
Om de toepassing van betongranulaat met betrekking tot de kwaliteitseisen in goede banen te leiden hebben VOBN-BRBS gezamenlijk een productinformatieblad opgesteld. Betongranulaat dat voldoet aan de kwaliteitseisen als genoemd in het VOBN-BRBS specificatieblad, kan worden aangemerkt als een volwaardige en waardevolle secundaire bouwgrondstof voor de betonmortelmarkt.
Binnen VOBN bestaat een ruim draagvlak voor toepassing van betongranulaat. Dit bleek uit een reeds in 2005 onder de leden gehouden enquête. De reacties waren overwegend positief kritisch. Dat laatste is van belang omdat er vanuit historisch perspectief rekening moeten houden met een toenemende hoeveelheid betonpuin. Uit een in 2006 afgeronde scenariostudie die Intron samen met Rigo en Van Ruiten Adviesbureau in opdracht van Rijkswaterstaat heeft uitgevoerd blijkt namelijk dat de hoeveelheid vrijkomend steenachtig BSA in 2025 wordt geschat op ca. 30 Mton ten opzichte van 16,9 Mton in 2003. De hoeveelheid betonpuin verdubbelt daarin van 10,5 Mton in 2003 tot ca. 22 Mton in 2025, terwijl de hoeveelheid baksteen en overig steenachtig BSA bijna gelijk blijft.
De betonmortelindustrie is in staat om op een maatschappelijk verantwoorde wijze om te gaan met de geschetste ontwikkeling en invulling te geven aan het ketenbeheer.
Dat het e.e.a. moet gebeuren om het "vliegwiel" in beweging te krijgen is duidelijk. In dat kader worden thans gezamenlijk door VOBN, BRBS en de overheid (VROM, SenterNovem, Provincies) verschillende activiteiten ontwikkeld om de kennis over betongranulaat verder te verspreiden en het gebruik van betongranulaat als grindvervanger in beton te stimuleren. Reeds zijn enkele voorbeeldprojecten gestart, waaronder woningbouwprojecten in Veenendaal en Woerden.
Dit artikel is verschenen in het Vakblad Agrabeton.
Zie ook het artikel Doorbraak in toepassing betongranulaat in beton.
